Jaar 2006

Artikel van de maand april

Bol als schaduwgever


Leg een bol op een horizontaal vlak en gebruik die als de schaduwgever voor een zonnewijzer.
Dat ziet er uit zoals in deze tekening is weergegeven.

art-06-04-01.gif

De zonnewijzer geeft de zonnetijd aan.
De uurlijnen liggen in dezelfde richting als op een normale horizontale zonnewijzer maar ze zijn verschoven en de uurlijnen gaan niet door één punt.

De schaduw van de bol op het zonnewijzervlak heeft de vorm van een ellips.
De tijd wordt afgelezen bij de uurlijn die de schaduwellips raakt.
In de tekening is het drie uur.

Voor de ochtend uren vindt de aflezing plaats bij de linker kant van de schaduwellips, voor de middag uren bij de andere kant.

Het idee is niet nieuw. Hieronder staat een foto van een modelletje dat al jaren geleden is gemaakt

art-06-04-02.jpg
Model van Adolf Peitz, Duisland.

Fer de Vries

Literatuur.
1) Alessandro Gunellea, Italië, A sphere as a gnomon
Compendium, Volume 12, nummer 4, december 2005.
2) Rolf Wieland, Duitsland, Letters, notes, e-mail, internet...
Compendium, Volume 13, nummer 1, januari 2006.