Jaar 2004

Zonnewijzer van de maand januari

Drievoudige zonnewijzer
in Maassluis

zw-04-01-01.jpg

Op de foto hierboven en maar net zichtbaar, bevindt zich aan een steunbeer van de Grote Kerk in Maassluis een zeer bijzondere zonnewijzer, of beter gezegd, een drievoudige zonnewijzer.
Het geheel bestaat uit drie verticale zonnewijzers die respectievelijk op het noord-oosten, zuid-oosten en zuid-westen gericht zijn.
Waarschijnlijk is deze drievoudige zonnewijzer in de 17-de eeuw gemaakt.
Elke plaat meet ongeveer 71 cm x 71 cm en een foto van nabij staat hieronder.

zw-04-01-02.jpg

En in de derde foto is de zuid-oost zonnewijzer in detail weergegeven.
Om de tijd af te lezen voor het dagelijks gebruik is de zonnewijzer langs de rand voorzien van grote uurcijfers bij dik aangezette uurlijn-streepjes.
Maar er is ook een schaar van rechte lijnen te zien die bij nadere beschouwing direct de uurhoek aangeeft en wel in stappen van 10 graden en dat is niet gebruikelijk op zonnewijzers.
Bij deze uurhoeklijnen zijn geen cijfers aangebracht.

zw-04-01-03.jpg

Verder is een serie gekromde lijnen te zien die op datumbogen lijken maar die hier een veel groter bereik bestrijken dan de gebruikelijke reeks tussen -23.5 en 23.5 graad. Het bereik loopt van -40 tot 80 graden in stappen van 10 graden en ook hier zijn geen cijfers aangebracht.
Voorts zijn de drie datumlijnen voor het begin van de zomer, winter en herfst/lente aangebracht en van tekst voorzien.

En alsof dat nog niet genoeg was zijn in het geheel ook nog azimutlijnen en hoogtebogen aangebracht.
De zonshoogte wordt weer in stappen van 10 graden gegeven van 0 tot 60 graad, het azimut is voorzien van aanduidingen voor de normale kompasstreken.

Het is niet duidelijk waarom de maker de drie zonnewijzers zo bijzonder heeft ingericht. Wellicht deed hij dat om zijn grote kennis van de gnomonica te demonstreren. Maar het maakt deze drie zonnewijzers daarmee wel tot een uniek stel.

Fer J. de Vries